Archiwum

Artykuł oryginalny:
Ocena wiedzy społeczeństwa na temat oparzeń oraz udzielania pierwszej pomocy

Katarzyna Cierzniakowska, Elżbieta Kozłowska, Aleksandra Popow, Malwina Kępa, Maria T. Szewczyk

LECZENIE RAN 2023; 20 (1): 1-12

Data publikacji online: 2023-04-05

Wstęp:
Mianem oparzenia określane jest uszkodzenie skóry, a także głębiej położonych struktur powstające w wyniku kontaktu ze źródłem energii. Celem pracy była ocena wiedzy społeczeństwa na temat oparzeń oraz udzielania pierwszej pomocy.

Materiał i metody:
W badaniu wzięło udział 500 osób. Zostało ono przeprowadzone w formie ankiety internetowej zamieszczonej w mediach społecznościowych. Kwestionariusz ankiety zawierał 17 pytań.

Wyniki:
Kobiety stanowiły 55% grupy badanej (n = 275). Średnia wieku badanych wynosiła 36,1 roku. Zdecydowana większość mieszkała w mieście. Co trzeci badany miał wyższe wykształcenie. Najliczniejszą grupę stanowili respondenci o średnim poziomie wiedzy na temat oparzeń (41,6%). Co piąty badany prezentował niską wiedzę w zakresie postępowania w przypadku oparzenia lub jej brak. Średnia wartość punktowa poziomu wiedzy na temat oparzeń wyniosła 7,75 ±1,94 pkt (minimum 0,2 pkt, maksimum 10,5 pkt). Zaobserwowano, że istotny wpływ na wiedzę badanych (p < 0,05) miały wykształcenie, wykonywanie zawodu związanego z medycyną, oparzenie doznane w przeszłości oraz deklaracja gotowości do udzielania pierwszej pomocy.

Wnioski:
Do czynników determinujących wiedzę na temat oparzeń, a szczególnie właściwego udzielania pierwszej pomocy, należy zaliczyć: wyższe wykształcenie, wykonywanie zawodu związanego z medycyną, własne doświadczenia w zakresie urazu oparzeniowego oraz gotowość do udzielania pierwszej pomocy.

słowa kluczowe: oparzenie, wiedza, pierwsza pomoc

Artykuł przeglądowy:

Opatrunki specjalistyczne w leczeniu ran zakażonych i z ryzykiem zakażenia

Izabela Kuberka

LECZENIE RAN 2023; 20 (1): 13-18

Data publikacji online: 2023-04-05

Ważnym elementem leczenia ran, mającym wpływ na proces gojenia oraz subiektywne postrzeganie przebiegu terapii przez pacjenta, jest odpowiedni dobór opatrunku specjalistycznego z uwzględnieniem jego struktury i składu. W pracy przedstawiono wybrane postacie opatrunków (kremy, maści, hydrożele) i możliwości ich zastosowania w praktyce. Uwzględniono sposoby aplikacji oraz możliwość łączenia z innymi opatrunkami. W celu usystematyzowania postępowania z raną trudno gojącą się wraz z wyborem opatrunku na poszczególnych etapach gojenia należy zastosować elementy strategii TIME, która promuje wspomaganie naturalnych mechanizmów gojenia. Łącząc systematyczność w postępowaniu podczas każdej zmiany opatrunku oraz jego prawidłową aplikację, można uzyskać optymalne warunki do gojenia rany.

słowa kluczowe: opatrunki specjalistyczne, srebro, rany przewlekłe

Artykuł przeglądowy:

Powikłania skórne u chorych ze stomią jelitową

Elżbieta Kozłowska, Katarzyna Cierzniakowska, Aleksandra Popow, Maria T. Szewczyk

LECZENIE RAN 2023; 20 (1): 19-25

Data publikacji online: 2023-04-05

Stomia jelitowa jest celowo wykonanym połączeniem światła jelita z powierzchnią ciała w wyniku przeprowadzonej procedury chirurgicznej. Prawidłowo funkcjonująca stomia ma duży wpływ na jej akceptację przez chorego oraz na jego jakość życia. Nadal największym problemem dla chorego, pomimo ciągłego udoskonalania technik operacyjnych i odpowiedniego przygotowania przedoperacyjnego, są powikłania skórne wokół stomii. Występują z dużą częstością i skutkują nieszczelnością sprzętu stomijnego oraz zwiększonym kosztem zaopatrzenia stomii. Powikłaniom stomii w wielu przypadkach można skutecznie zapobiegać. Znajomość czynników ryzyka wystąpienia zmian skórnych pozwala na wczesne ich wyeliminowanie bądź podejmowanie odpowiednich działań profilaktycznych.

słowa kluczowe: stomia jelitowa, powikłania skórne w okolicy stomii, uszkodzenia skóry w okolicy stomii związane z wilgocią

Artykuł przeglądowy:

Kulturowe aspekty opieki nad ranami

Piotr Wojda

LECZENIE RAN 2023; 20 (1): 26-34

Data publikacji online: 2023-04-05

Wstęp:
Wzrost migracji ludności zwiększa prawdopodobieństwo opieki nad pacjentem z innej kultury. Czynniki kulturowe i religijne mogą determinować proces gojenia się ran. Celem pracy jest zaznajomienie pielęgniarek zajmujących się leczeniem ran z przekonaniami kulturowymi i religijnymi pacjentów, które mogą mieć wpływ na gojenie się ran.

Materiał i metody:
Przeszukano internetową bazę danych za pośrednictwem wyszukiwarek PubMed i Google. Następnie przeanalizowano dostępne piśmiennictwo, które spełniało warunki włączenia do opracowania tematu, a wyselekcjonowane treści wykorzystano w pracy.

Wyniki:
Czynniki kulturowe i religijne mają istotny wpływ na proces powstawania ran i przebieg leczenia (ograniczenia żywieniowe, dobór opatrunków, przesądy, stosowanie alternatywnych metod leczenia). Należy podkreślić, że przywódcy duchowi wyrażają zgodę na stosowanie zabronionych przez religię produktów leczniczych, za świadomą zgodą pacjenta, w celu ratowania zdrowia ludzkiego.

Wnioski:
Pielęgniarki powinny być świadome uwarunkowanych kulturowo przekonań pacjenta na temat ran i uwzględniać je w procesie leczenia.

słowa kluczowe: pielęgnacja rany, kultura, pielęgniarstwo

Artykuł przeglądowy:

Spojrzenie na zaopatrywanie ran przez Jana Mikulicza-Radeckiego w okresie jego działalności w Krakowie

Jerzy Król, Joanna Radwan, Marianna Zygmunt

LECZENIE RAN 2022; 19 (4): 136-139

Data publikacji online: 2023-03-22

Sztuka opatrywania ran to często niedoceniana przez współczesnych badaczy dziedzina medycyny. Poprzez zastosowanie sterylnego pola operacyjnego, zasad antyseptyki i antybiotykoterapii powszechny przed setkami lat strach przed zakażeniami zszedł na dalszy plan podczas planowych zabiegów. Obecne zasady, które pozwalają współczes­nym chirurgom na taki komfort, były udoskonalane przez wieki przez pionierów lecznictwa. Należał do nich jeden z najsławniejszych lekarzy w historii medycyny Jan Mikulicz-Radecki, o którego narodowość do dziś trwa spór. Oprócz wielu zasług, takich jak konstrukcja gastroskopu, komory do operacji torakochirurgicznych czy opisanie technik zabiegowych, wsławił się on też nowoczesnymi jak na XIX wiek metodami antyseptycznego opatrywania ran. W artykule opisano sposoby, które były używane w leczeniu ran w krakowskiej Klinice Chirurgii w okresie kierowania nią przez Jana Mikulicza-Radeckiego. Skupiono się na środkach antyseptycznych, takich jak: karbol, sublimat i najchętniej używany – jodoform. Porównano je także z metodami stosowanymi w tym czasie w innych europejskich ośrodkach pod kątem skutków ich wykorzystania.

słowa kluczowe: historia medycyny, Jan Mikulicz-Radecki, opatrywanie ran, Polska, Kraków

Opis przypadku:

Zasadność prawidłowego oczyszczania rany i skóry wokół rany u chorego po urazie stopy – opis przypadku

Sylwia Rogowska

LECZENIE RAN 2023; 20 (1): 44-50

Data publikacji online: 2023-04-05

Podstawą procesu terapeutycznego rany jest właściwe opracowanie i leczenie miejscowe zgodnie ze strategią TIME, obejmującą prawidłową ocenę stanu rany i jej oczyszczenie, kontrolę infekcji i stanu zapalnego, zapewnienie odpowiedniej wilgoci oraz wsparcie naskórkowania z uwzględnieniem pielęgnacji brzegów rany. Wyzwaniem w ranach trudno gojących się jest biofilm bakteryjny. Uważa się, że jest on obecny w 60–80% owrzodzeń przewlekłych vs 6% ran ostrych. Kluczowe jest zatem zwrócenie uwagi na działania związane z eradykcją biofilmu z rany oraz higieną skóry wokół rany. W przedstawionym opisie przypadku rana ostra uległa powikłaniu. Zastosowanie strategii TIME, strategii czterech kroków higieny rany oraz edukacji pacjenta wsparło proces terapeutyczny i umożliwiło pełne zagojenie po 6 tygodniach terapii w warunkach domowych.

słowa kluczowe: rana ostra powikłana, strategia TIME, opieka domowa, oktenidyna, higiena rany