LR 2026; 23 (1)
Advanced Practice Nursing in the field of wound prevention and treatment in Poland: need, potential, and directions for development. Position Statement of the Polish Wound Treatment Society
Dariusz Bazaliński, Jolanta Dynarska, Przemysław Lipiński, Agnieszka Kisielska, Karolina Kruszewska-Bąk, Beata Góralska, Izabela Kuberka, Lidia Czwakiel, Paulina Szymańska, Mateusz Skórka, Paulina Mościcka, Adam Węgrzynowski, Marcin Malka, Beata Mrozikiewicz-Rakowska
LECZENIE RAN 2026; 23 (1): 1–8
DOI: https://doi.org/10.60075/lr.v23i1.150
Doświadczenie własne w procesie leczenia ran w ramach ambulatoryjnej opieki pielęgniarskiej realizowanej w Podkarpackim Ośrodku Onkologicznym w Brzozowie
Karol Sieńczak, Dariusz Bazaliński, Anna Surmacz, Kamila Toczek, Bogusław Strzałko, Paweł Florek, Jakub Boryczko
LECZENIE RAN 2026; 23 (1): 9–18
DOI: https://doi.org/10.60075/lr.v23i1.156
Ambulatoryjna opieka pielęgniarska w Centrum Leczenia Oparzeń im. dr. Stanisława Sakiela w Siemianowicach Śląskich jako model zbliżony do Advanced Practice Nursin
Magdalena Szatan, Anna Hepa-Banasik, Karolina Katarzyńska, Joanna Ambroziak-Łabuś, Jakub Kozioł, Wojciech Łabuś, Anna Słaboń, Katarzyna Sommer
LECZENIE RAN 2026; 23 (1): 19–24
DOI: https://doi.org/10.60075/lr.v23i1.147
Wykorzystanie zaawansowanych kompetencji pielęgniarek stomijnych w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej – propozycja modelu pielęgniarskiej porady stomijnej w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej
Magdalena Leyk-Kolańczak, Jarosław Kobiela, Beata Wieczorek-Wójcik, Katarzyna Cierzniakowska
LECZENIE RAN 2026; 23 (1): 25–36
DOI: https://doi.org/10.60075/lr.v23i1.146
Strategie skutecznego wdrażania, integracji i trwałości zaawansowanej praktyki pielęgniarskie
Dorota Kilańska
LECZENIE RAN 2026; 23 (1): 37–53
DOI: https://doi.org/10.60075/lr.v23i1.141
Jak funkcjonuje zaawansowana praktyka pielęgniarska w Holandii? Doświadczenia własne i obserwacje
Barbara Kwaśna
LECZENIE RAN 2026; 23 (1): 54–55
DOI: https://doi.org/10.60075/lr.v23i1.145
| LR 2025; 22 1-4 | |
| 22(4) |
Opatrunki pozyskiwane z krwi pacjenta: między biologicznym potencjałem a kliniczną rzeczywistością The use of the ankle-brachial index in assessing the risk of developing heel pressure ulcers in critically ill patients – preliminary report Profilaktyka i leczenie odleżyn na oddziale chirurgii urazowo-ortopedycznej Odleżyny u dzieci – czynniki ryzyka i profilaktyka The use of virtual reality in treating chronic wounds. A review of the available literature The role of platelet-rich plasma in pressure ulcer healing: a narrative review of the available literature |
| 22(3) |
Wyzwania związane z opieką nad pacjentami z otyłością Psychometric analysis of selected tools for pressure ulcer risk assessment – literature review Wykorzystanie rekomendowanych narzędzi do oceny stanu klinicznego i monitorowania leczenia chorych z przewlekłą niewydolnością żylną i owrzodzeniem żylnym – opis dwóch przypadków klinicznych The use of split-thickness skin grafts and negative pressure wound therapy in the treatment of lower limb frostbite Klingsor syndrome as a rare case of self-amputation of the penis Sprawozdanie z Kongresu WOCNext 2025 Sprawozdanie z konferencji Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran |
| 22(2) |
Treatment of nipple wounds during breastfeeding. Position of the Center for Lactation Science and the Polish Wound Management Association Ekspozycja na materiał potencjalnie zakaźny i profilaktyka poekspozycyjna Sprawozdanie z Warsztatów „Rozwój zaawansowanych kompetencji w leczeniu ran” realizowanych podczas II Międzynarodowej Konferencji Naukowo-Szkoleniowej |
| 22(1) |
Profesjonalna terapia ran Samodzielność zawodowa pielęgniarki w opiece nad pacjentem z raną trudno gojącą się – doświadczenia własne Wprowadzenie do podstaw wiedzy o przeszczepach skóry w ortopedii – perspektywa pielęgniarska Rola zdrowia psychicznego w procesie leczenia ran i blizn Porozumienie na rzecz Profesjonalnej Terapii Ran |
| LR 2024; 21 1-4 | |
| 21(4) |
The significance of chronic wounds in gynecology and obstetrics Selected cases of treatment of wounds of the vagina and perineum Ropień odbytu leczony terapią podciśnieniową oraz fibryną bogatopłytkową – opis przypadku Przetoka pęcherzowo-pochwowo-odbytnicza jako przyczyna zakażenia stawu biodrowego – opis przypadku Leczenie rany powikłanej po plastyce wałów paznokciowych – opis przypadku Errata: Blepharoplasty – a practical approach to the selection of surgical techniques and wound dressing. |
| 21(3) |
Nowa inicjatywa – porozumienie na rzecz profesjonalnej terapii ran Rozdarcia skóry w praktyce pielęgniarskiej – podejmowanie działań profilaktycznych na podstawie oceny czynników ryzyka Prehabilitacja u chorego zakwalifikowanego do zabiegu gwarantem lepszych wyników Zastosowanie ran symulowanych w kształceniu przyszłych kadr medycznych Endoskopowa terapia podciśnieniowa (Endo-Vac) w leczeniu niewydolności zespolenia po robotycznej niskiej przedniej resekcji odbytnicy Działania na rzecz rozwoju pielęgniarki zaawansowanej praktyki w Polsce – projekt pilotażu APN w zakresie leczenia ran i przetok |
| 21(2) |
The role of reconstructive surgery in chronic wounds. The diabetic wound Profilaktyka i leczenie uszkodzeń skóry MARSI wśród pacjentów leczonych onkologicznie Analiza czynników ryzyka odleżyn u pacjentów leczonych na oddziale zachowawczym Analiza wybranych czynników wpływających na proces gojenia ran przewlekłych Sprawozdanie z Kongresu Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran |
| 21(1) |
Good care is necessary for patients with a healed diabetic foot ulcer to avoid new ulceration Polish honeys exhibit activity against Pseudomonas aeruginosa isolated from wounds Ocena postaw pielęgniarek wobec alkoholu i alkoholizmu Osseointegracja – alternatywą dla klasycznego protezowania Doświadczenie własne w terapii owrzodzeń żylnych z punktu widzenia lekarza w poradni chorób naczyń – opis przypadku |
| LR 2023; 20 2-4 | |
| 20(4) |
Wound management – what is new? Stanowisko Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran – postępowanie przeciwdrobnoustrojowe w ranie skolonizowanej, z cechami infekcji i zagrożonej infekcją w erze antybiotykooporności Ropnie i przetoki odbytu – opieka skoncentrowana na pacjencie Miejscowe zastosowanie preparatów zawierających kwas hialuronowy i aminokwasy w leczeniu ran trudno gojących się. Przegląd narracyjny Blefaroplastyka- aspekty kliniczne procesu zaopatrzenia rany oraz wpływu techniki operacyjnej na ryzyko wystąpienia powikłań |
| 20(3) |
Diabetic foot ulcers: recent advances and future directions Statement of the Polish Wound Management Association on larval therapy in wound management Analiza flory mikrobiologicznej owrzodzeń kończyn dolnych u pacjentów hospitalizowanych na Oddziale Dermatologicznym Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Elblągu w roku 2022 Rola banków tkanek w medycynie regeneracyjnej ze szczególnym uwzględnieniem przeszczepów alogenicznej skóry ludzkiej The potential use of Lucilla sericata larvae in the local treatment of wounds in diabetic foot syndrome – a literature review |
| 20(2) |
Sztuczna inteligencja w leczeniu ran przewlekłych Izolaty beztlenowe występujące w zakażonych ranach trudno gojących się oraz ich wrażliwość na leki przeciwbakteryjne Non-healing wounds – the choice of surgery when conventional procedures fail Zastosowanie terapii podciśnieniowej z płukaniem roztworem podchlorynu o stężeniu 800 ppm w leczeniu zakażenia miejsca operowanego i zaburzeń gojenia powłok brzusznych u pacjentki z chorobą Leśniowskiego-Crohna o ciężkim przebiegu Wykorzystanie termografii w procesie miejscowego leczenia ran – studium dwóch przypadków Sprawozdanie z konferencji Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran. Kazimierz Dolny, 15–17 czerwca 2023 r. |
| LR 2023; 20 (1) | Streszczenie |
|
Artykuł oryginalny: Katarzyna Cierzniakowska, Elżbieta Kozłowska, Aleksandra Popow, Malwina Kępa, Maria T. Szewczyk LECZENIE RAN 2023; 20 (1): 1-12 Data publikacji online: 2023-04-05 |
Wstęp: Materiał i metody: Wyniki: Wnioski: słowa kluczowe: oparzenie, wiedza, pierwsza pomoc
|
|
Artykuł przeglądowy: Opatrunki specjalistyczne w leczeniu ran zakażonych i z ryzykiem zakażenia
Izabela Kuberka LECZENIE RAN 2023; 20 (1): 13-18 Data publikacji online: 2023-04-05 |
Ważnym elementem leczenia ran, mającym wpływ na proces gojenia oraz subiektywne postrzeganie przebiegu terapii przez pacjenta, jest odpowiedni dobór opatrunku specjalistycznego z uwzględnieniem jego struktury i składu. W pracy przedstawiono wybrane postacie opatrunków (kremy, maści, hydrożele) i możliwości ich zastosowania w praktyce. Uwzględniono sposoby aplikacji oraz możliwość łączenia z innymi opatrunkami. W celu usystematyzowania postępowania z raną trudno gojącą się wraz z wyborem opatrunku na poszczególnych etapach gojenia należy zastosować elementy strategii TIME, która promuje wspomaganie naturalnych mechanizmów gojenia. Łącząc systematyczność w postępowaniu podczas każdej zmiany opatrunku oraz jego prawidłową aplikację, można uzyskać optymalne warunki do gojenia rany. słowa kluczowe: opatrunki specjalistyczne, srebro, rany przewlekłe |
|
Artykuł przeglądowy: Powikłania skórne u chorych ze stomią jelitową
Elżbieta Kozłowska, Katarzyna Cierzniakowska, Aleksandra Popow, Maria T. Szewczyk
LECZENIE RAN 2023; 20 (1): 19-25
Data publikacji online: 2023-04-05 |
Stomia jelitowa jest celowo wykonanym połączeniem światła jelita z powierzchnią ciała w wyniku przeprowadzonej procedury chirurgicznej. Prawidłowo funkcjonująca stomia ma duży wpływ na jej akceptację przez chorego oraz na jego jakość życia. Nadal największym problemem dla chorego, pomimo ciągłego udoskonalania technik operacyjnych i odpowiedniego przygotowania przedoperacyjnego, są powikłania skórne wokół stomii. Występują z dużą częstością i skutkują nieszczelnością sprzętu stomijnego oraz zwiększonym kosztem zaopatrzenia stomii. Powikłaniom stomii w wielu przypadkach można skutecznie zapobiegać. Znajomość czynników ryzyka wystąpienia zmian skórnych pozwala na wczesne ich wyeliminowanie bądź podejmowanie odpowiednich działań profilaktycznych. słowa kluczowe: stomia jelitowa, powikłania skórne w okolicy stomii, uszkodzenia skóry w okolicy stomii związane z wilgocią |
|
Artykuł przeglądowy: Kulturowe aspekty opieki nad ranami Piotr Wojda
LECZENIE RAN 2023; 20 (1): 26-34
Data publikacji online: 2023-04-05 |
Wstęp: Materiał i metody: Wyniki: Wnioski: słowa kluczowe: pielęgnacja rany, kultura, pielęgniarstwo |
|
Artykuł przeglądowy: Jerzy Król, Joanna Radwan, Marianna Zygmunt LECZENIE RAN 2022; 19 (4): 136-139 Data publikacji online: 2023-03-22 |
Sztuka opatrywania ran to często niedoceniana przez współczesnych badaczy dziedzina medycyny. Poprzez zastosowanie sterylnego pola operacyjnego, zasad antyseptyki i antybiotykoterapii powszechny przed setkami lat strach przed zakażeniami zszedł na dalszy plan podczas planowych zabiegów. Obecne zasady, które pozwalają współczesnym chirurgom na taki komfort, były udoskonalane przez wieki przez pionierów lecznictwa. Należał do nich jeden z najsławniejszych lekarzy w historii medycyny Jan Mikulicz-Radecki, o którego narodowość do dziś trwa spór. Oprócz wielu zasług, takich jak konstrukcja gastroskopu, komory do operacji torakochirurgicznych czy opisanie technik zabiegowych, wsławił się on też nowoczesnymi jak na XIX wiek metodami antyseptycznego opatrywania ran. W artykule opisano sposoby, które były używane w leczeniu ran w krakowskiej Klinice Chirurgii w okresie kierowania nią przez Jana Mikulicza-Radeckiego. Skupiono się na środkach antyseptycznych, takich jak: karbol, sublimat i najchętniej używany – jodoform. Porównano je także z metodami stosowanymi w tym czasie w innych europejskich ośrodkach pod kątem skutków ich wykorzystania. słowa kluczowe: historia medycyny, Jan Mikulicz-Radecki, opatrywanie ran, Polska, Kraków
|
|
Opis przypadku:
Sylwia Rogowska
LECZENIE RAN 2023; 20 (1): 44-50
Data publikacji online: 2023-04-05 |
Podstawą procesu terapeutycznego rany jest właściwe opracowanie i leczenie miejscowe zgodnie ze strategią TIME, obejmującą prawidłową ocenę stanu rany i jej oczyszczenie, kontrolę infekcji i stanu zapalnego, zapewnienie odpowiedniej wilgoci oraz wsparcie naskórkowania z uwzględnieniem pielęgnacji brzegów rany. Wyzwaniem w ranach trudno gojących się jest biofilm bakteryjny. Uważa się, że jest on obecny w 60–80% owrzodzeń przewlekłych vs 6% ran ostrych. Kluczowe jest zatem zwrócenie uwagi na działania związane z eradykcją biofilmu z rany oraz higieną skóry wokół rany. W przedstawionym opisie przypadku rana ostra uległa powikłaniu. Zastosowanie strategii TIME, strategii czterech kroków higieny rany oraz edukacji pacjenta wsparło proces terapeutyczny i umożliwiło pełne zagojenie po 6 tygodniach terapii w warunkach domowych. słowa kluczowe: rana ostra powikłana, strategia TIME, opieka domowa, oktenidyna, higiena rany |
| LR 2022; 19 (4) | Streszczenie |
| Opis przypadku Sulfatiazol srebrowy w leczeniu oparzeń – opis przypadku Magdalena Wyrzykowska LECZENIE RAN 2022; 19 (4): 119-122 Data publikacji online: 2022-12-23 |
Sól srebrowa sulfatiazolu (krem Argosulfan) jest jednym z najczęściej stosowanych preparatów w miejscowym leczeniu ran oparzeniowych. Ze względu na dwutorowy mechanizm działania wykorzystujący właściwości przeciwbakteryjne srebra i chemioterapeutyku z grupy sulfonamidów lek jest skuteczny w leczeniu ran zagrożonych lub objętych zakażeniem. W przedstawionym opisie przypadku ukazano skuteczność leku Argosulfan w skojarzniu z opatrunkami chłonnymi w leczeniu miejscowym oparzeń stopnia IIa i IIb. Po 16 dniach stosowania opatrunków uzyskano zagojenie ran oparzeniowych i nie stwierdzono działań niepożądanych leczenia. słowa kluczowe: oparzenia, sulfatiazol srebra, leczenie ran |
| Opis przypadku Piodermia zgorzelinowa u pacjentki z zespołem Downa Arletta Kozłowska, Anna Surówka, Andrzej Jaworek, Anna Wojas-Pelc LECZENIE RAN 2022; 19 (4): 123-128 Data publikacji online: 2022-12-23 |
Piodermia zgorzelinowa (PG) to rzadka, potencjalnie śmiertelna choroba skóry przebiegająca z tworzeniem się bolesnego, szybko postępującego (dynamicznego), martwiczego owrzodzenia z podminowanymi brzegami, barwy niebiesko-fiołkowej. U 50–70% pacjentów PG współistnieje z innymi chorobami układowymi: nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (najczęściej), zapaleniami stawów (najczęściej reumatoidalnym zapaleniem stawów – RZS), nowotworami narządów wewnętrznych, zespołami mieloproliferacyjnymi, a także innymi dermatozami. Trisomia 21. chromosomu (zespół Downa – ZD) jest najczęstszą autosomalną mutacją genomową wśród żywo urodzonych noworodków. Z uwagi na współwystępowanie wad wrodzonych osoby z ZD mają większą skłonność do zakażeń, chorób autoimmunologicznych i większe ryzyko rozwoju chorób nowotworowych. Z tego powodu wymagają wielodyscyplinarnego nadzoru lekarskiego. Celem pracy było przedstawienie opisu 22-letniej pacjentki z ZD i współistniejącą PG hospitalizowanej na Oddziale Klinicznym Dermatologii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie. Przypomnienie tej rzadkiej i groźnej dermatozy wydaje się celowe i przydatne, szczególnie dla specjalistów zajmujących się terapią ran przewlekłych. słowa kluczowe: zespół Downa, piodermia zgorzelinowa, diagnostyka, leczenie |
| Opis przypadku Rozwój piodermii zgorzelinowej w owrzodzeniu na tle niewydolności żylnej – opis przypadku Bartosz Woźniak, Jakub Marczuk , Wojciech Przywara, Zuzanna De Donder, Jolanta Węgłowska LECZENIE RAN 2022; 19 (4): 129-132 Data publikacji online: 2022-12-23 |
Piodermia zgorzelinowa jest rzadką chorobą zapalną, która może sprawiać trudności w diagnostyce i leczeniu ran przewlekłych. Często jest mylnie rozpoznawana jako owrzodzenie na tle naczyniowym, bakteryjne zapalenie skóry czy zapalenie naczyń. Najczęstszą postacią kliniczną jest postać wrzodziejąca, spotykana głównie na kończynach dolnych. Piodermia zgorzelinowa często współistnieje z innymi chorobami, takimi jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna czy reumatoidalne zapalenie stawów. Etiopatogeneza tej choroby nie jest do końca poznana, jednak znaczącą rolę odgrywa w niej układ immunologiczny. W pracy przedstawiono przypadek 59-letniego mężczyzny leczonego z powodu owrzodzenia żylnego, u którego rozpoznano piodermię zgorzelinową z charakterystycznym objawem patergii. Rozpoznanie ustalono na podstawie charakterystycznego obrazu klinicznego oraz nacieku neutrofilowego w badaniu histopatologicznym. Ponadto omówiono metody diagnostyczne i terapeutyczne mające zastosowanie w tej jednostce chorobowej. słowa kluczowe: piodermia zgorzelinowa, objaw patergii, owrzodzenie żylne, rana przewlekła, dermatoza neutrofilowa, leczenie ran |
| Opis przypadku Leczenie powikłanej rany pooperacyjnej u otyłej pacjentki ze wznową raka sromu – opis przypadku Kamila Stopińska, Adrianna Marzec, Anita Olejek LECZENIE RAN 2022; 19 (4): 133-135 Data publikacji online: 2022-12-23 |
Leczenie ran pooperacyjnych po rozległych zabiegach chirurgicznych u otyłych i obciążonych pacjentów stanowi duże wyzwanie dla personelu medycznego. W pracy opisano proces powikłanego gojenia rany operacyjnej po chirurgicznym usunięciu wznowy raka sromu. Ze względu na otyłość pacjentki i rozciąganie przez nawis tkanki tłuszczowej na brzuchu doszło do rozejścia się rany pooperacyjnej, co skutkowało kolonizacją rany przez bakterie i utrudnionym gojeniem. Otyłość olbrzymia dodatkowo komplikowała czynności pielęgnacyjne. Utrudnione gojenie można także wiązać z tym, że pacjentka była obciążona cukrzycą i nadciśnieniem tętniczym. słowa kluczowe: rak sromu, higiena rany, gojenie rany |
| List do Redakcji Sprawozdanie z Kongresu Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran Jubileusz 20-lecia PTLR Monika Szymor LECZENIE RAN 2022; 19 (4): 136-139 Data publikacji online: 2022-12-23 |
W dniach 8–10 września w Sopocie odbył się Jubileuszowy Kongres Naukowo-Szkoleniowy Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran (PTLR), działającego od dwudziestu lat. Głównym celem tegorocznego spotkania było zaprezentowanie nowej perspektywy leczenia trudno gojących się ran. |
| LR 2022; 19 (3) | Streszczenie |
| Artykuł oryginalny Ocena poziomu wiedzy pielęgniarek z oddziałów zabiegowych i POZ na temat znaczenia prawidłowego żywienia u chorego z raną przewlekłą – badanie wstępne Ewa Pisarek, Małgorzata Lesińska-Sawicka, Adrianna Ciesielska LECZENIE RAN 2022; 19 (3): 77-83 Data publikacji online: 2022-10-21 |
Wstęp Stan odżywienia chorego ma bezpośredni wpływ na przebieg i wynik leczenia. Wczesna identyfikacja chorych niedożywionych pozwala na szybką interwencję żywieniową, która może poprawić ogólną kondycję chorego i zoptymalizować zaplanowaną terapię. W przypadku ran przewlekłych ta ocena i identyfikacja jest szczególnie ważna z powodu toczącego się stanu zapalnego i zwiększonego zapotrzebowania energetycznego ustroju. Istotną rolę odgrywa personel pielęgniarski, którego wiedza i doświadczenie w tym zakresie może mieć kluczowe znaczenie w procesie diagnostyczno-terapeutycznym. Celem badania była ocena wiedzy i kompetencji pielęgniarek i pielęgniarzy z zakresu poradnictwa żywieniowego oraz poznanie ich opinii na temat znaczenia żywienia w leczeniu rany przewlekłej. Materiał i metody Badaniem objęto 70 pielęgniarek i pielęgniarzy. Próba została wybrana losowo spośród pracowników oddziałów zabiegowych i podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), jako metodę zastosowano kwestionariusz ankiety. Ocenę kompetencji w zakresie edukacji żywieniowej respondentów mierzono za pomocą 5-punktowej skali Likerta. Wyniki Poziom wiedzy badanych jest zróżnicowany. Pogłębiona analiza statystyczna dowiodła, że pielęgniarki i pielęgniarze, którzy w czasie kształcenia podyplomowego odbyli szkolenia z zakresu leczenia ran, lepiej ocenili swoje kompetencje w obszarze edukacji żywieniowej chorego z raną przewlekłą (χ2 = 5,927845, p = 0,0149). Wykazano też, że personel POZ częściej zwraca uwagę na ilość i jakość posiłków spożywanych przez pacjenta (χ2 = 5,876543, p = 0,0153). Spośród badanych 68,57% osób stwierdziło, że sposób odżywiania chorego z raną przewlekłą ma zdecydowany wpływ na przebieg leczenia. Wnioski Zagadnienia dotyczące żywienia chorych z ranami przewlekłymi powinny stanowić obowiązkowy element procesu kształcenia pielęgniarek i pielęgniarzy na wszystkich etapach edukacji przed- i podyplomowej. słowa kluczowe: żywienie, rana przewlekła, pielęgniarka, poziom wiedzy |
| Artykuł przeglądowy Debridement rany trudno gojącej się w warunkach opieki niestacjonarnej. Możliwości praktyczne i prawne Mateusz Skórka, Dariusz Bazaliński, Małgorzata Gajdek, Paulina Szymańska, Bogusław Strzałko LECZENIE RAN 2022; 19 (3): 84-93 Data publikacji online: 2022-10-21 |
Początkowym etapem gojenia się rany jest przygotowanie łożyska rany poprzez usunięcie zdewitalizowanych tkanek martwiczych. Debridement powinien być wykonany jak najszybciej, aby skrócić fazę zapalną i stworzyć optymalne warunki do regeneracji tkanek. Wdrożenie najkorzystniejszej metody debridementu powinno być przemyślane, potencjalnie bezpieczne dla pacjenta i osiągnięte w jak najkrótszym czasie. Debridement rany za pomocą narzędzi chirurgicznych połączony z następową biodebridementem jest bezpieczną i wygodną metodą wykonywaną u pacjentów objętych opieką domową. Celem pracy był przegląd piśmiennictwa na temat terapii larwami i debridementu ran u pacjentów objętych opieką domową oraz związanych z tym aktów prawnych. Przegląd prac naukowych i obowiązujących aktów prawnych przeprowadzono w oparciu o bazy PubMed, Cochrane Library i Termedia. Regulacje prawne oraz kompetencje pielęgniarek stwarzają możliwości prowadzenia specjalistycznej opieki domowej. Debridement z użyciem narzędzi chirurgicznych skraca czas przygotowania łożyska rany i obciążenia bakteryjnego, przyspieszając tym samym procesy regeneracyjne w ranie. Zaawansowana opieka pielęgniarska może poprawić funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia poprzez większe zaangażowanie personelu pielęgniarskiego w leczenie ran i profilaktykę przeciwzapalną, co w konsekwencji wpłynie na obniżenie kosztów leczenia szpitalnego. słowa kluczowe: larwa Lucilia sericata, debridement rany, ambulatoryjna opieka specjalistyczna, trudno gojąca się rana |
| Artykuł przeglądowy Defensyny larw Lucilia sericata i ich wpływ na procesy naprawcze w ranie. Przegląd literatury i obserwacje własne Dariusz Bazaliński, Mateusz Skórka, Paulina Szymańska, Anna Wójcik, Przemysław Lipiński LECZENIE RAN 2022; 19 (3): 94-105 Data publikacji online: 2022-10-21 |
W ostatniej dekadzie medyczne larwy Lucilia sericata zostały okrzyknięte „cudownym czerwiem leczniczym” ze względu na różnorodne właściwości biochemiczne stymulujące procesy naprawcze w ranie. Izolowanie z wydalin i wydzielin substancji chemicznych daje coraz większe możliwości rozwoju badań nad wykorzystaniem defensyn białkowych w leczeniu ran o różnej etiologii. Obecnie badania koncentrują się na izolacji, identyfikacji, rekombinacji, transgenezie i produkcji wyselekcjonowanych substancji. Przeprowadzono przegląd i krytyczną analizę piśmiennictwa z lat 2000–2022 dotyczącego działania defensyn białkowych larw Lucilia sericata stosowanych w celu oczyszczenia i stymulacji procesów naprawczych w ranach trudno gojących się i przewlekłych. Korzystano z baz PubMed i Termedia. Wydzieliny i wydaliny larw Lucilia sericata mają udowodnione działanie antybakteryjne, antybiofilmowe, przeciwzapalne, synergistyczne z wybranymi antybiotykami. Należy dołożyć wszelkich starań, aby zwiększać wiedzę klinicystów w tym zakresie i ich zaangażowanie we wdrażanie oraz rekomendowanie tej metody nie tylko do oczyszczania (biodebridement), lecz także do stymulowania procesów regeneracyjnych w ranie. słowa kluczowe: biofilm, defensyny, Lucilia sericata, rana przewlekła |
| Opis przypadku Efektywna profilaktyka odleżyn u chorych z licznymi czynnikami ryzyka Katarzyna Cierzniakowska, Aleksandra Popow, Elżbieta Kozłowska, Katarzyna Mertin LECZENIE RAN 2022; 19 (3): 107-117 Data publikacji online: 2022-10-21 |
W pracy poruszono ponadczasowy problem, jakim jest występowanie odleżyn u chorych. Treść ukierunkowana jest na możliwe sposoby obniżenia ryzyka pojawienia się tego rodzaju ran. Omawiane zagadnienia przedstawiane są w literaturze jako istotne problemy medyczne, pogarszające stan ogólny chorego. Ryzyko rozwoju odleżyn uwarunkowane jest między innymi liczbą czynników ryzyka, które występują u chorego oraz jakością sprawowanej nad nim opieki. Celem pracy jest podkreślenie znaczenia profilaktyki przeciwodleżynowej na podstawie aktualnych danych zaczerpniętych z piśmiennictwa oraz opis pacjenta obciążonego wieloma czynnikami ryzyka. Praca wskazuje na czynności prewencyjne wraz z ich pozytywnym wpływem na stan pacjenta. Zaprezentowany wachlarz procedur pielęgnacyjnych stwarza możliwość indywidualnego dopasowania ich do potrzeb konkretnego pacjenta. słowa kluczowe: czynniki ryzyka, odleżyny, profilaktyka |
| LR 2022; 19 (2) | |
| Artykuł przeglądowy Odleżyny zwiastujące śmierć – przegląd literatury i doświadczenia własne Dariusz Bazaliński, Anna Wójcik, Paulina Szymańska, Mateusz Skórka, Sebastian Opaliński LECZENIE RAN 2022; 19 (2): 43-54 Data publikacji online: 2022-07-11 |
|
| Artykuł przeglądowy Rola doustnej suplementacji w procesie gojenia owrzodzeń żylnych Paulina Mościcka, Justyna Cwajda-Białasik, Arkadiusz Jawień, Maria T. Szewczyk LECZENIE RAN 2022; 19 (2): 55-60 Data publikacji online: 2022-07-11 |
|
| Opis przypadku Zastosowanie kompleksowego leczenia miejscowego w domu u pacjenta z odleżyną okolicy krzyżowej – opis przypadku Maciej Sopata, Sylwia Rogowska, Iwona Zaporowska-Stachowiak, Marzena Korbecka-Paczkowska LECZENIE RAN 2022; 19 (2): 61–68 Data publikacji online: 2022-07-11 |
|
| Opis przypadku Odleżyna kości krzyżowej wygojona dzięki terapii podciśnieniowej w warunkach domowych – opis przypadku Maciej Zdzisław Sroczyński LECZENIE RAN 2022; 19 (2): 69–71 Data publikacji online: 2022-07-11 |
|
| Aneks do artykułu: Profilaktyka odleżyn – zalecenia Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran Maria T. Szewczyk, Maria Kózka, Katarzyna Cierzniakowska, Justyna Cwajda-Białasik, Paulina Mościcka, Arkadiusz Jawień, Maciej Sopata, Dariusz Bazaliński, Anna Spannbauer, Elżbieta Kozłowska, Aleksandra Popow, Robert Ślusarz, Renata Jabłońska, Joanna Przybek-Mita, Regina Sierżantowicz, Beata Mrozikiewicz-Rakowska, Anna Polak, Izabela Kuberka, Urszula Jakubowska, Marta Bakowska, Zofia Augusewicz, Irena Samson LECZENIE RAN 2022; 19 (2): 73-75 Data publikacji online: 2022-07-11 |
| LR 2022; 19 (1) |
| Wytyczne/zalecenia Postępowanie z chorym z zespołem stopy cukrzycowej – wytyczne Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran 2021: część 3 Beata Mrozikiewicz-Rakowska, Arkadiusz Jawień, Maria T. Szewczyk, Maciej Sopata, Anna Korzon-Burakowska, Piotr Dziemidok, Daria Gorczyca-Siudak, Anna Tochman-Gawda, Zbigniew Krasiński, Olgierd Rowiński, Zbigniew Gałązka, Sławomir Nazarewski, Piotr Szopiński, Tomasz Ostrowski, Radosław Bilski, Dorota Zozulińska-Ziółkiewicz, Maciej Małecki, Leszek Czupryniak, Krzysztof J. Filipiak, Filip M. Szymański, Sebastian Borys, Piotr Liszkowski, Przemysław Lipiński, Jolanta Małyszko, Tomasz Stompór, Aleksandra Araszkiewicz, Jarosław Woroń, Adam Węgrzynowski, Michał Staniszic, Marcin Tusiński, Stanisław Kłęk, Piotr Wierzbiński, Marcin Malka, Krzysztof Czajkowski, Anna Sobieszek-Kundro, Paulina Mościcka, Tomasz Banasiewicz, Łukasz Kołodziej, Marta Bakowska, Izabela Kuberka, Justyna Kapuściok, Irena Samson, Małgorzata Lewandowska-Szumieł, Beata Goralska LECZENIE RAN 2022; 19 (1): 1-30 Data publikacji online: 2022-03-25 |
| Artykuł oryginalny Jakość życia pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej, u których zastosowano indywidualną wkładkę ortopedyczną Magdalena Szczupakowska, Sara Nowicka, Michał Goran Stanišić, Katarzyna Beata Głodowska LECZENIE RAN 2022; 19 (1): 31-36 Data publikacji online: 2022-03-25 |
| Opis przypadku Zastosowanie diety dojelitowej wzbogaconej w argininę, kwasy tłuszczowe omega-3 i nukleotydy w leczeniu odleżyn – opis przypadku Mariola Sibilska, Diana Markowska, Katarzyna Zadka, Gabriela Terlicka, Wiesław Knapczyk LECZENIE RAN 2022; 19 (1): 37-41 Data publikacji online: 2022-03-25 |
| LR 2021; 18 1-4 | |
| 18(4) | Postępowanie z chorym z zespołem stopy cukrzycowej – wytyczne Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran 2021: część 2 Beata Mrozikiewicz-Rakowska, Arkadiusz Jawień, Maria T. Szewczyk, Maciej Sopata i wsp. LECZENIE RAN 2021; 18 (4): 131-161 Urazowe uszkodzenia niepełnej grubości skóry w praktyce – studium czterech przypadków Dariusz Bazaliński, Paulina Szymańska, Anna Wójcik LECZENIE RAN 2021; 18 (4): 162-170 Zastosowanie dojelitowej diety immunomodulującej w leczeniu odleżyn u osób w wieku podeszłym – opis przypadku Mariola Sibilska, Diana Markowska, Katarzyna Zadka, Gabriela Terlicka, Wiesław Knapczyk LECZENIE RAN 2021; 18 (4): 173-179 Errata do artykułu: Postępowanie z chorym z zespołem stopy cukrzycowej – wytyczne Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran 2021: część 1 Beata Mrozikiewicz-Rakowska, Arkadiusz Jawień, Maria T. Szewczyk, Maciej Sopata i wsp. LECZENIE RAN 2021; 18 (4): 180 |
| 18(3) | Postępowanie z chorym z zespołem stopy cukrzycowej – wytyczne Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran 2021: część 1 Beata Mrozikiewicz-Rakowska, Arkadiusz Jawień, Maria T. Szewczyk, Maciej Sopata i wsp. LECZENIE RAN 2021; 18 (3): 71-114 Zastosowanie poliheksametylenu biguanidu z poloksamerem 188 w miejscowym leczeniu ran przewlekłych o etiologii naczyniowej – doświadczenia własne Dariusz Bazaliński, Paulina Szymańska, Mateusz Skórka LECZENIE RAN 2021; 18 (3): 115-122 Zastosowanie opatrunku w żelu w leczeniu ran przewlekłych Maciej Sopata, Maria T. Szewczyk, Iwona Zaporowska-Stachowiak, Paulina Mościcka, Arkadiusz Jawień LECZENIE RAN 2021; 18 (3): 123-130 |
| 18(2) | Poziom bólu, lęku i depresji u pacjentów z chorobą tętnic obwodowych Renata Piotrkowska, Piotr Jarzynkowski, Ada Wołowik LECZENIE RAN 2021; 18 (2): 29–34 Wysięk w procesie gojenia ran Maciej Zieliński, Szymon Markiewicz, Marcin Gabriel, Zbigniew Krasiński LECZENIE RAN 2021; 18 (2): 37–44 Katelicydyna – co nowego w leczeniu ran przewlekłych? Tomasz Grzela LECZENIE RAN 2021; 18 (2): 45–50 Zasady postępowania w zakażeniu owrzodzenia stopy cukrzycowej na podstawie aktualnych wytycznych i doniesień Przemysław Lipiński LECZENIE RAN 2021; 18 (2): 51–56 Higiena rany w opiece nad chorym z owrzodzeniem kończyny dolnej. Opis trzech przypadków klinicznych Paulina Mościcka, Justyna Cwajda-Białasik, Arkadiusz Jawień, Maria T. Szewczyk LECZENIE RAN 2021; 18 (2): 57–64 Pielęgnacja skóry w leczeniu owrzodzeń żylnych. Opis przypadku Lidia Czwakiel, Izabela Kuberka LECZENIE RAN 2021; 18 (2): 65–70 |
| 18(1) | Wykonywanie badań fizykalnych w zakresie kompetencji pielęgniarskich Katarzyna Cierzniakowska, Aleksandra Popow, Elżbieta Kozłowska, Justyna Kubiak LECZENIE RAN 2021; 18 (1): 1-7 Elektrostymulacja w leczeniu odleżyn. Przegląd badań i wskazania aplikacyjne Bogna Szołtys, Aleksandra Gontarek, Ryszard Zarzeczny, Małgorzata Paczuła, Jarosław Szczygieł, Agnieszka Nawrat-Szołtysik, Anna Polak LECZENIE RAN 2021; 18 (1): 8-14 Udział pielęgniarki w procesie diagnozowania i leczenia stopy cukrzycowej na podstawie opisu przypadku Izabela Kuberka, Magdalena Wróblewska LECZENIE RAN 2021; 18 (1): 15-18 Wieloaspektowy problem chorego z owrzodzeniem o etiologii tętniczo-żylnej – opis przypadku Paulina Mościcka, Maria T. Szewczyk, Justyna Cwajda-Białasik, Arkadiusz Jawień LECZENIE RAN 2021; 18 (1): 19-23 Magnetoledoterapia oraz magnetostymulacja – metody fizykoterapeutyczne wspomagające leczenie po oparzeniu ręki – opis przypadku Michał Senejko, Jarosław Pasek LECZENIE RAN 2021; 18 (1): 24-26 Errata do artykułu: Leczenie odleżyn – zalecenia Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran. Część II Maria T. Szewczyk, Justyna Cwajda-Białasik, Paulina Mościcka, Katarzyna Cierzniakowska, Dariusz Bazaliński, Arkadiusz Jawień, Anna Spannbauer, Anna Polak, Maciej Sopata i wsp. LECZENIE RAN 2021; 18 (1): 27 |
| LR 2020; 17 1-4 | |
| 17(4) | Leczenie odleżyn – zalecenia Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran. Część II Maria T. Szewczyk, Justyna Cwajda-Białasik, Paulina Mościcka, Katarzyna Cierzniakowska, Dariusz Bazaliński, Arkadiusz Jawień, Anna Spannbauer, Anna Polak, Maciej Sopata, Elżbieta Kozłowska et al. LECZENIE RAN 2020; 17 (4): 151-184 Odleżyny pięt w świetle wytycznych światowych (EPUAP/NPIAP) i doświadczeń własnych. Przegląd piśmiennictwa Dariusz Bazaliński, Paulina Szymańska, Maria T. Szewczyk LECZENIE RAN 2020; 17 (4): 185-193 Data publikacji online: 2021-02-03 |
| 17(3) | Profilaktyka odleżyn – zalecenia Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran. Część I Maria T. Szewczyk, Maria Kózka, Katarzyna Cierzniakowska, Justyna Cwajda-Białasik, Paulina Mościcka, Arkadiusz Jawień, Maciej Sopata, Dariusz Bazaliński, Anna Spannbauer i wsp. LECZENIE RAN 2020; 17 (3): 113-146 Zastosowanie opatrunku UrgoTul® Ag/Silver jako warstwy pośredniej w terapii podciśnieniowej u pacjenta z niegojącą się raną po wielokrotnych laparotomiach Dorota Domagalska, Adam Bobkiewicz, Tomasz Banasiewicz, Tomasz Drewa LECZENIE RAN 2020; 17 (3): 147-150 |
| 17(2) | Zastosowanie terapii podciśnieniowej w gojeniu ran po zabiegach kardiochirurgicznych Katarzyna Cierzniakowska, Elżbieta Kozłowska, Aleksandra Popow, Katarzyna Sprengel, Marek Reszczyński, Paweł Grzelakowski LECZENIE RAN 2020; 17 (2): 79-87 Skuteczność przeciwdrobnoustrojowa antyseptyków wyzwaniem w ranach trudno gojących się Tomasz Karpiński, Maciej Sopata, Bartosz Mańkowski LECZENIE RAN 2020; 17 (2): 88-94 Owrzodzenie tętnicze – obraz kliniczny, diagnostyka i leczenie zachowawcze Paulina Mościcka, Justyna Cwajda-Białasik, Maria Teresa Szewczyk, Arkadiusz Jawień LECZENIE RAN 2020; 17 (2): 95-99 Higiena rany i pielęgnacja skóry wokół rany podstawą leczenia ran przewlekłych. Opis dwóch przypadków klinicznych Paulina Mościcka, Justyna Cwajda-Białasik, Arkadiusz Jawień, Maria Teresa Szewczyk LECZENIE RAN 2020; 17 (2): 100-106 Chory z owrzodzeniem tętniczo-żylnym w pielęgniarskiej opiece długoterminowej – opis przypadku Ewa Marchel, Irena Samson LECZENIE RAN 2020; 17 (2): 107-111 |
| 17(1) | Wytyczne postępowania miejscowego w ranach niezakażonych, zagrożonych infekcją oraz zakażonych – przegląd dostępnych substancji przeciwdrobnoustrojowych stosowanych w leczeniu ran. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran Maciej Sopata, Arkadiusz Jawień, Beata Mrozikiewicz-Rakowska, Zofia Augusewicz, Marta Bakowska, Irena Samson, Marcin Gabriel, Tomasz Grzela, Tomasz Karpiński i wsp. LECZENIE RAN 2020; 17 (1): 1-21 Podstawowe zasady dezynfekcji oraz postępowania medycznego u chorych z ranami przewlekłymi podczas udzielania świadczeń pozaszpitalnych w czasie pandemii COVID-19. Konsensus Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran Beata Mrozikiewicz-Rakowska, Arkadiusz Jawień, Maciej Sopata, Maria T. Szewczyk, Izabela Kuberka, Marta Bakowska, Paulina Mościcka, Irena Samson, Zofia Augusewicz LECZENIE RAN 2020; 17 (1): 22-28 Antyseptyki w leczeniu ran przewlekłych – aktualne pytania Beata Mrozikiewicz-Rakowska, Mateusz Mieczkowski, Tomasz Głażewski, Leszek Czupryniak LECZENIE RAN 2020; 17 (1): 29-36 Zestawienie opatrunków Data publikacji online: 2020-07-02 |
| LR 2019; 16 3-4 |
| Ocena występowania czynników ryzyka zakażenia miejsca operowanego u chorych na oddziale neurochirurgii Katarzyna Cierzniakowska, Renata Jabłońska, Aleksandra Lewandowska LECZENIE RAN 2019; 16 (3-4): 67-73 Odleżyny – ocena ryzyka, rozpoznanie i leczenie Izabela Kuberka, Joanna Głowacz, Marta Bakowska LECZENIE RAN 2019; 16 (3-4): 74-78 Zastosowanie terapii podciśnieniowej w medycynie Elżbieta Kozłowska, Aleksandra Popow, Oliwia Kwiatkowska LECZENIE RAN 2019; 16 (3-4): 79-83 Przewlekła niewydolność żylna – obraz kliniczny Paulina Mościcka, Justyna Cwajda-Białasik, Maria Teresa Szewczyk, Arkadiusz Jawień LECZENIE RAN 2019; 16 (3-4): 84-91 Rana oparzeniowa – wybrane elementy opieki nad chorym na podstawie opisu przypadku Aleksandra Popow, Katarzyna Cierzniakowska, Adrianna Warszyńska LECZENIE RAN 2019; 16 (3-4): 92-95 |